Wydawnictwo KASTOR
Menu

Linki
Słowniczek farmaceutyczny

Słowniczek farmaceutyczny

AEROZOL

Lek w postaci roztworu umieszczonego w pojemniku z zaworem ciśnieniowym (z dozownikiem lub bez), przeznaczony do wziewania (inhalacji) lub stosowania zewnętrznego, miejscowego na skórę.

ANTYBIOTYKI

Substancje chemiczne zabijające lub hamujące wzrost różnych drobnoustrojów, czasem także komórek nowotworowych. Wyróżnia się antybiotyki naturalne (wytwarzane przez organizmy żywe, gł. grzyby i bakterie), antybiotyki półsyntetyczne (zmodyfikowane chemicznie antybiotyki naturalne) oraz syntetyczne (w całości wyprodukowane w laboratorium chemicznym).

BARBITURANY

Sole kwasu barbiturowego, mające zastosowanie w medycynie jako leki uspokajające, nasenne oraz przeciwpadaczkowe. Nadużywane lub stosowane przewlekle powodują lekozależność.

CZOPEK

Lek w postaci stałej wprowadzany do organizmu doodbytniczo (kształt stożkowaty) lub dopochwowo (kształt kulisty lub owalny), o działaniu miejscowym lub ogólnym. Czopki szybko rozpuszczają się pod wpływem temperatury ciała, a uwolnione substancje lecznicze wchłaniają się prędzej niż przy podaniu doustnym leku.

DATA WAŻNOŚCI LEKU

Data umieszczona na opakowaniu leku, informująca do kiedy można dany lek stosować. Lek przechowywany w warunkach podanych na opakowaniu zachowuje swoje własności do terminu ważności, po jego upływie nie należy go stosować.

DAWKA LEKU

Ilość leku wprowadzona do organizmu chorego jednorazowo (dawka jednorazowa) lub w ciągu doby (dawka dzienna lub dobowa podzielona na dawki jednorazowe podawane w równych odstępach czasu).

DAWKA LECZNICZA

Ilość leku zwykle powodująca pożądany efekt leczniczy.

DAWKA MAKSYMALNA

Najwyższa dopuszczalna dawka lecznicza niepowodująca efektów szkodliwych.

DAWKA PROGOWA

Najmniejsza ilość leku, która powoduje wystąpienie efektu leczniczego.

DAWKA ŚMIERTELNA

Najmniejsza ilość leku, która powoduje śmierć.

DAWKA TOKSYCZNA

Najmniejsza ilość leku, która powoduje zatrucie.

DRAŻETKA

Lek w postaci stałej: tabletka powlekana masą cukrową, która zapobiega odczuwaniu nieprzyjemnego smaku leku.

EKSTRAKT zob. WYCIĄG

FARMAKOLOGIA

Nauka o lekach, szerzej nauka o mechanizmach działania substancji chemicznych na organizm żywy, przemianach jakim ulegają w organizmie i sposobach ich wykorzystania w celach leczniczych.

FARMAKOLOGIA KLINICZNA

Dział farmakologii zajmujący się zastosowaniem leków w leczeniu chorób oraz badaniem skutków podania leku pacjentom (efekt leczniczy, współdziałanie z innymi lekami, działania uboczne).

FARMAKOPEA

Spis zawierający dopuszczone do obrotu leki i surowce farmaceutyczne, przepisy określające metody przygotowywania i standaryzacji leków, siłę ich działania i stopień zanieczyszczenia oraz maksymalne dawki leków.

FARMAKOTERAPIA

Sposób leczenia chorób za pomocą leków.

GRANULKI

Lek w postaci stałej, przeznaczony do stosowania doustnego, w formie drobnych ziarenek, spożywanych na sucho lub po uprzednim rozpuszczeniu.

HIPERWITAMINOZA

Zespół objawów wywołanych zbyt dużą ilością jednej lub kilku witamin w organizmie. Najczęściej występuje hiperwitaminoza związana z nadmiarem witamin rozpuszczalnych w tłuszczach głównie A i D, rzadziej na skutek podania nadmiaru witamin rozpuszczalnych w wodzie.

HIPOWITAMINOZA

Zespół objawów wywołanych zbyt małą ilością jednej lub kilku witamin w organizmie. Występuje na skutek niedoboru witamin w diecie (hipowitaminoza pierwotna) lub w efekcie upośledzenia wchłaniania witamin z pokarmu, działania leków albo zwiększonego zapotrzebowania w przebiegu chorób lub w czasie ciąży (hipowitaminoza wtórna).

KAPSUŁKA

Lek w postaci stałej, przeznaczony najczęściej do stosowania doustnego, zawierający substancję leczniczą w żelatynowej otoczce, która ulega rozkładowi w przewodzie pokarmowym (w żołądku lub dopiero w jelicie tzw. kapsułka dojelitowa). W formie kapsułek produkowane są również leki przeznaczone do inhalacji, zawartość kapsułki umieszczanej w inhalatorze zużywana jest podczas wdechu. Produkowane są także kapsułki doodbytnicze, działające szybciej niż czopki.

KREM

Maść z dodatkiem dużej ilości wody.

KROPLE

Lek w postaci roztworu, nalewki lub zawiesiny, podawany doustnie lub zewnętrznie np. krople do oczu, nosa lub uszu.

LEK

Substancja chemiczna lub surowiec farmaceutyczny (pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego) przygotowany do stosowania w celach leczniczych, diagnostycznych lub zapobiegawczo. Leki mogą być podawane doustnie, doodbytniczo, parenteralnie (pozajelitowo) oraz zewnętrznie - miejscowo. Ze względu na konsystencję leki dzieli się na: płynne, miękkie i stałe. Do leków płynnych należą: roztwory, wyciągi, mieszanki, napary, odwary, olejki, soki i syropy. Leki miękkie (półstałe) to: maści, mazidła, pasty, kremy; leki stałe to: tabletki, drażetki, kapsułki, proszki, czopki, granulki, zioła. (zob. POSTAĆ LEKU)

MAŚĆ

Lek w postaci miękkiej (półstałej), zawierający rozpuszczone w podłożu (np. lanolinie, eucerynie, wazelinie) substancje lecznicze. Przeznaczony do użytku zewnętrznego, do stosowania na skórę lub błonę śluzową.

MAZIDŁO

Półstałe lub płynne mieszaniny substancji leczniczych przeznaczone do użytku zewnętrznego, do stosowania na powierzchni skóry.

PAPKA (PUDER PŁYNNY)

Zawiesina do stosowania zewnętrznego, zawierająca oprócz substancji leczniczej dodatek gliceryny i alkoholu. Działa chłodząco, wysuszająco oraz osłaniająco.

PASTA

Maść zawierająca do 50% sproszkowanych ciał stałych, przeznaczona do stosowania na powierzchni skóry.

PLACEBO

Preparat farmaceutyczny mający postać leku, lecz pozbawiony substancji leczniczej. Stosowany w badaniach klinicznych nowych leków, pozwala ocenić efekty ich działania. Zdarza się jednak, że samo podanie placebo przynosi poprawę stanu zdrowia pacjenta na skutek sugestii, że taka zmiana powinna nastąpić.

POSTAĆ LEKU

Postać leku to forma, w jakiej został wyprodukowany i znalazł zastosowanie w farmakoterapii. Leki występują w postaci: tabletek, drażetek, lingwetek, kapsułek, proszków, czopków, granulek, roztworów, aerozoli, wyciągów, mieszanek, naparów, odwarów, olejków, syropów, maści, kremów, mazideł i past. Ponadto stosuje się leki w postaci plastrów, z których substancje lecznicze wnikają do organizmu przez skórę (system transdermalny) oraz kapsułek lub zbiorniczków wszczepianych pod skórę (system implantacyjny).

PROSZEK

Lek w postaci stałej, przeznaczony do stosowania doustnego lub do użytku zewnętrznego. Doustnie podaje się np. proszki rozpuszczalne w wodzie, często występujące w postaci musującej (w składzie zawierają oprócz substancji leczniczej także wodorowęglan sodu). Zewnętrznie używa się proszku jako zasypki na skórę. Proszek może zawierać więcej niż jeden składnik, zwany jest wtedy proszkiem złożonym w przeciwieństwie do jednoskładnikowego zwanego prostym.

PUDER zob. ZASYPKA

SYROP

Lek w postaci płynnej, sporządzony ze stężonego roztworu cukru (ponad 50%), który maskuje smak substancji leczniczej.

TABLETKA

Lek w postaci stałej, złożony ze sproszkowanej masy tabletkowej, zawierającej jedną lub więcej substancję leczniczą oraz substancje pomocnicze. Zwykle tabletki należy przyjmować w całości, jeśli ulotka dołączona do leku nie zawiera informacji, że lek można dzielić, należy rozgryzać lub rozkruszać. Produkowane są także leki w postaci tabletek powlekanych (patrz drażetka), tabletek do ssania, do żucia, podjęzykowych (patrz lingwetka), do rozpuszczania w celu uzyskania roztworu musującego lub zwykłych roztworów. Ponadto spotyka się również tabletki dopochwowe, aplikowane w celu uzyskania miejscowego efektu leczniczego.

WYCIĄG (EKSTRAKT)

Lek otrzymany z surowców roślinnych poprzez wytrawienie ich odpowiednim rozpuszczalnikiem: alkoholem, wodą lub eterem, a następnie zagęszczenie do uzyskania właściwej konsystencji. Otrzymane w ten sposób wyciągi mają formę płynną lub suchą.

ZAWIESINA

Lek w postaci płynnej, zawierający sproszkowane substancje lecznicze umieszczone w cieczy (wodzie lub oleju), w której nie ulegają rozpuszczeniu. Stosuje się je doustnie, zewnętrznie (zob. papka) lub parenteralnie (pozajelitowo).

ZASYPKA

Lek w postaci proszku przeznaczony do stosowania zewnętrznego na skórę. Zasypki (pudry) przygotowywane są ze składników roślinnych lub mineralnych z dodatkiem środków odkażających oraz substancji przeciwświądowych, mogą działać chłodząco na powierzchnię skóry zwiększając jej parowanie, wysuszająco lub osłaniająco.


wstecz || strona główna || do góry

Wydawnictwo KASTOR, adres korespondencyjny: Osiedle Przyjaźń 140, 01-355 Warszawa; e-mail: wydawnictwo at kastor.strefa.pl
© Copyright by Wydawnictwo KASTOR, Warszawa 2010.
Wszelkie prawa zastrzeżone.